रवि हमाल, मुगु । “जसको कोही हुँदैन, उसको भगवान् हुन्छ” भन्ने भनाइ मुगु जिल्लाको मुगुम कार्मारोङ गाउँपालिकाको सिमानामा बसोबास गर्ने बलिराज बुढाको जीवनले साकार गरेको छ । विकट दुर्गम क्षेत्र र निराशाजनक स्वास्थ्य सेवाहरूको बिचमा बलिराज बुढाले स्वास्थ्य क्षेत्रमा दिएको अतुलनीय योगदानले उनलाई बिरामीका साँचो सारथि बनाएको छ ।
बिरामीका लागि अनमोल साथी बनेका बलिराज बुढाको २०३९ सालको असोज १४ गतेको जन्म भएको थियो । पाँच वर्षको उमेरमा बुवा गुमाएका बलिराज घरायसी समस्याका कारण आफ्नो फुपू र फुपाजुको घरमा हुर्के । सुरुवाती पढाइ कक्षा पाँचसम्म छायँल गाउँमा गरेका बलिराज पछि आफ्नो अध्ययनका लागि कष्टपूर्ण यात्रा गर्दै छिमेकी गाउँ मान्र्गी पुगे ।
कक्षा दशसम्मको पढाइपछि उनले २०५६ सालमा माध्यमिक तह उत्तीर्ण गरे र कर्णाली प्राविधिक शिक्षालय जुम्लामा छात्रवृत्ति सहितको अवसर प्राप्त गरे । उनले त्यहाँ जसोतसो १८ अठार महिने अहेव कोर्स पूरा गरे । स्वास्थ्य सेवामा समर्पित बलिराजले आफ्नो शिक्षा पूरा गरेपछि अठार महिने एच.ई.बी कोर्स पनि गरे र गाउँमा स्वास्थ्य सेवामा योगदान पु¥याउन थाले ।
उनले आफ्नै गाउँपालिका स्वास्थ्य चौकीमा काम गर्न थालेपछि त्यहाँको स्वास्थ्य सेवामा सुधार ल्याउनका लागि निरन्तर सङ्घर्ष गरे । गाउँका जनतालाई औषधि र स्वास्थ्य सेवा पहुँच पु¥याउनका लागि बलिराजले आफ्नो समय र प्रयास दूर दराजका क्षेत्रसम्म पु¥याए । गाउँपालिकामा काम गर्दै उनले स्वास्थ्य समस्यामा परेको जनतालाई सेवा पु¥याउन थाले ।
यौन रोग र प्रजनन स्वास्थ्यका बारेमा स्थानीय समुदायसँग संवाद गरे र विभिन्न नाटक कार्यक्रम आयोजना गरेर समाजको सोचमा परिवर्तन ल्याउन प्रयास गरे । यसरी उनी बिरामीका लागि मात्र नभई गाउँको स्वास्थ्य जागरूकता र विकासमा पनि महत्त्वपूर्ण योगदान पुराउँदै आए । २०७६ सालदेखि काम गर्दै आएका बलिराज, स्वास्थ्य चौकीमा बिरामीको इलाज गर्दा भाषा र स्थानीय परिप्रेक्ष्यको हिसाबले सेवा पु¥याउन सके ।
उनको समर्पण र कसम गरिएका सेवाको कारण गाउँका मानिसहरूले बिरामीका लागि बलिराजलाई “सारथि“ मान्न थाले । बलिराज बुढाले आफ्नो तलब र भत्ता बचत गरेर बिरामीको उपचारका लागि केही रकम पनि उपलब्ध गराउने गरे । उनका यो योगदानले स्वास्थ्य क्षेत्रमा स्थानीय सरकारको रङ्ग फेरेको भए पनि अझै धेरै समस्याहरू समाधान गर्न बाकी रहेको छ ।
चिसो सिजन र भौगोलिक विकटताले गर्दा गाउँमा धेरै बिरामी परेका छन्, र बलिराज जस्तो डाक्टरको योगदान यस ठाउँका मानिसहरूको जीवनको आशा बनेको छ । यो समाचार आजको सिद्धदर्शन दैनिकमा प्रकाशित छ ।
